سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) مقدماتی

زمان قرارگیری : ۰۵ دی ۱۳۹۷ تعداد قسمت های قرار داده شده :9
<span itemprop="name">سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) مقدماتی</span>
توضیحات

جی آی اس (GIS) چیست؟

جی آی اس (GIS) یک سیستم الکترونیک برای کسب اطلاعات جغرافیایی است.

جی آی اس (Geographic information system) سیستمی است که با بهره‌گیری از آن، کلیه اطلاعات جمع‌آوری شده به صورت لایه لایه تهیه شده و پس از تفیک و کنترل داده‌ها کلیه اطلاعات توصیفی و مکانی مورد نیاز وارد سیستم می‌شود.

بدین وسیله علاوه بر دسترسی صحیح و سریع به داده‌های موردنیاز در یک حجم وسیع، امکان ارائه و به تصویرکشیدن اطلاعات مکانی و موضوعی در قالب نقشه، جدول و نمودار، ویرایش و بهنگام نمودن داده‌ها ونیز امکان استفاده از داده‌های موجود در جهت اهداف مختلف و براساس نیازهای گوناگون کاربران فراهم می‌گردد. همچنین زمینه‌ای برای شناساندن و معرفی قابلیت‌ها و پتانسیل‌های متعدد و در عین حال، تشخیص خلأ‌های مطالعاتی مناطق مختلف جغرافیایی ایجاد خواهد شد.

عناصراصلی تشکیل دهنده سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی

جی‌آی‌اس بر روی هرمی با چهار طبقه زیربنایی ساخته شده است:
– سخت‌افزار: با توجه به مرحله‌ای که مطالعات در آن قرار دارد، کاربران می‌توانند از سخت‌افزارهای موجود در دسته‌بندی زیر استفاده نمایند:
٭ سخت‌افزارهای مرتبط با ورود اطلاعات (صفحه کلید، رقومی‌کننده، اسکنر، و …)،
٭ سخت افزارهای مرتبط با مدیریت اطلاعات (سخت‌افزارهای جانبی رایانه‌ها مانند ماوس، …)،
٭ سخت‌افزارهای مرتبط با خروج نتایج (چاپگرها، رسام‌ها، و …).

– نرم افزار: برای راه اندازی جی‌آی‌اس برنامه رایانه‌ای لازم است. از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به «آرک اینفو»، «آرک ویو»، «اسپانز»، «مپ اینفو» اشاره نمود که دارای توابع عملیاتی متعدد در جهت تجزیه و تحلیل مسائل و محاسبات آماری هستند و عمدتاً توسط شرکت‌های بزرگ رایانه‌ای تولید می‌گردند.

هر یک از این نرم‌افزارها برای مطالعات خاصی برنامه‌ریزی شده و دارای محدودیت‌ها و محاسن خاص خود می‌باشند. در این پژوهش از دو نمونه از نرم‌افزارهای رایج این سیستم (یعنی‌«آرک اینفو» و «آرک ویو» استفاده شده است.

– اطلاعات: بدون اطلاعات نه هدفی وجود دارد و نه پیشنهادی. تمرکز توجه روی اطلاعات است. در واقع اکثر فعالیت‌ها برای اطلاعات انجام می‌شود، زیرا اطلاعات قلب جی‌آی‌اس را تشکیل می‌دهد. کیفیت اطلاعات یکی از مهم‌ترین موضوعات قابل توجه و اساسی می‌باشد. کیفیت اطلاعات در ارتباط مستقیم با دقت، صراحت، مبانی علمی، ترکیب اطلاعات، و تحلیل و مدلسازی است.

– سازمان و نیروی انسانی: مهم‌ترین بخش تشکیل‌دهنده جی‌آی‌اس می‌باشد، زیرا سازمان و نیروی انسانی است که عملیات جی‌آی‌اس را کنترل می‌کند. سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای بسیار قوی جی‌آی‌اس بدون پشتیباتی کادر متبحر، به کارآیی مناسب نخواهند رسید.  برای اجرای موفق سیستم، سازماندهی نیروهای متخصص و کارآمد که در جهت اجرا، بهینه نمودن و نهایتاً راهبری سیستم‌ها نقش‌های گوناگونی را ایفا می‌نمایند، الزامی است.

كاربردها و توانایی‌های سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی
بطور اجمال قابلیت‌های GIS نسبت به سیستم‌های اطلاعاتی مشابه و روش‌های دستی را می‌توان به شرح زیر بیان داشت:

●  قابلیت جمع‌آوری، ذخیره، بازیابی و تجزیه و تحلیل اطلاعات با حجم زیاد؛
● قابلیت برقراری ارتباط بین اطلاعات جغرافیایی (نقشه) و اطلاعات غیرجغرافیایی(جداول اطلاعاتی) و ایجاد امكانات تجزیه و تحلیل اطلاعات جغرافیایی با استفاده از اطلاعات غیرجغرافیایی و بالعكس؛
●  توانایی انجام طیف وسیعی از تحلیل‌ها مانند: روی هم قراردادن لایه‌ها، پیداكردن اشیای مختلف با استفاده از خاصیت نزدیكی آن‌ها به یك شی‌ء خاص، شبیه‌سازی، محاسبه تعداد دفعات وقوع یك حادثه در فاصله مشخص از نقطه یا نقاط معین، و …؛
● داشتن دقت، كارآیی، سرعت عمل زیاد و سهولت در بهنگام‌سازی داده‌ها؛
●  توانایی انجام محاسبات آماری مانند محاسبه مساحت و محیط پدیده‌های مشخص شده؛
●  قابلیت ردیابی و بررسی تغییرات مكان‌های جغرافیایی در طول زمان؛
● قابلیت استفاده برای مكان‌یابی پروژه‌های مختلف.


روش و مدل پژوهش
دراین روش از نوع توصیفی ـ تحلیلی است و بطور خلاصه شامل مراحل زیر می‌گردد:

۱- جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های مناسب و مورد نیاز، شامل اطلاعات توصیفی و اطلاعات مكانی؛
۲- پیش‌پردازش اطلاعات؛
۳- مدیریت داده‌ها و تجزیه و تحلیل آن‌ها؛
۴- تولید خروجی‌ها.


گردآوری اطلاعات
داده‌هایی كه باید در یك GIS وارد شوند دو نوع هستند:

۱- داده‌های توصیفی كه بیانگر ویژگی‌ها و خصوصیات عوارض هستند،
۲- داده‌های مكانی كه نشان‌دهنده موقعیت و شكل عوارض می‌باشند.


۱- داده‌های توصیفی
با توجه به نوع مدارك مورد بررسی، اطلاعات مورد نیاز جهت ورود به سیستم عبارت‌اند از:
شماره مدرك- نویسنده (نام و نام خانوادگی)- موضوع تحقیق- مختصات جغرافیایی- سال انجام تحقیق- دانشگاه یا سازمان انجام‌دهنده تحقیق- كد مدرك.
به منظور دسترسی به اطلاعات فوق، ابتدا با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی مركز، كلیه اطلاعات مربوط به علوم زمین (به ترتیب در پایگاه‌های اطلاعاتی پایان‌نامه‌های فارسی و لاتین، مقالات سمینارها، مقالات مجلات، گزارش، طرح‌های پژوهشی، اطلاعات سازمان مدیریت، اطلاعات قدیم و اطلاعات جدید) مورد بازنگری قرارگرفت.

دیگر مدارك علوم زمین موجود، به دلایل زیر امكان استفاده و نمایش در سیستم را نداشتند:
۱- نبود اطلاعات مكان‌دار در برخی از مدارك،
۲- عدم دسترسی به اصل بخش قابل توجهی از مدارك نظیر طرح‌های تحقیقاتی، گزارش‌ها، اطلاعات خزر، سازمان مدیریت، و…،
۳- نبود اطلاعات دقیق جغرافیایی (مكانی) در برخی متون،
۴- تكراری بودن برخی از مدارك.


۲- داده‌های مكانی
داده‌های مكانی به اطلاعاتی گفته می‌شود كه درباره مكان، شكل، و روابط میان عوارض جغرافیایی در سطحی از زمین و بر روی نقشه هستند و معمولاً به صورت مختصات ذخیره می‌‌گردند. كیفیت این داده‌ها تأثیر بسزایی در تجزیه و تحلیل داده‌های به كار رفته در تشكیل بانك اطلاعاتی خواهد داشت.

اطلاعات مكانی لازم برای ورود به سیستم عبارت‌اند از:
الف –  مختصات (طول و عرض جغرافیایی) مناطق مورد مطالعه (ثبت‌شده در مدارك)، كه توسط صفحه کلید به سیستم منتقل گردیدند؛
ب –  نقشه‌های جغرافیایی پیوست شده به برخی از مدارك، كه  اسکن شدند و توسط یک کد شناسایی۱۰ كاراكتری که به هر یک از مدارک تخصیص داده شده و با مسیردهی لازم به داده‌های توصیفی مربوط به خود، متصل گردیدند؛
ج – لایه‌های اطلاعاتی شامل نقشه‌های استان‌ها، شهرستان‌ها، شهرها، دریاچه‌ها، مراكز استان‌ها و نقشه زمین‌شناسی ایران، كه همگی دارای مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰، و به شكل استاندارد موجود می‌باشند و می‌توانند برای اهداف مختلف، مورد استفاده كاربران قرار گیرند. با هماهنگی‌های به عمل‌آمده، لایه‌های اطلاعاتی فوق از طریق وزارت صنایع و معادن (كه تجارب متعددی در امر GIS دارد، تهیه گردیده و برای انجام عملیات لازم به سیستم وارد گردیدند.

محصولات خروجی
یك سیستم اطلاعات جغرافیایی باید شامل نرم‌افزار لازم برای نمایش نقشه‌ها، نمودارها و جداول مختلف به صورت‌‌های گوناگون باشد. فنون نقشه نگاشتی باید این زمینه را فراهم كنند تا بتوان انواع نقشه‌هایی را كه مبین توزیع فضایی پدیده‌های مختلف هستند، به سادگی تولید كرد. انتخاب نوع نمایش این خروجی‌ها به عوامل مختلفی وابسته است كه عبارت‌اند از: طبیعت خود داده‌ها، توان تفكیك و مقیاس مورد نیاز، محدودیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و همچنین تعداد متقاضیان محصولات خروجی. علاوه بر این ما باید قادر باشیم محصولات غیرگرافیكی را نیز در خروجی یك سیستم اطلاعات جغرافیایی تولید كنیم. چنین خروجی‌هایی برای انتقال اطلاعات بین سیستم‌های مختلف پردازشگر و همچنین برای نگهداری اطلاعات به مدت طولانی به كار می‌روند. در حالت كلی، خروجی‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند:


۱- خروجی‌های كاغذی از قبیل نقشه‌های موضوعی، نمودارها، جداول و گزارش‌های آماری كه از طریق چاپگر یا پلاتر تهیه می‌شوند،
۲- خروجی‌های غیركاغذی كه در آن، اطلاعات تولیدشده بر روی صفحه نمایش دیده می‌شود. این نوع خروجی برای استفاده از آخرین پردازش‌ها و تحلیل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۱- نقشه‌های موضوعی
در نقشه‌های موضوعی ساختار یك توزیع داده كه ویژگی داده‌ها را به عنوان تشكیل‌دهنده روابط درونی بین قسمت‌های مختلف آن‌ها نشان می‌دهد، ترسیم می‌شود. نقشه‌های موضوعی را می‌توان برای توصیف محدوده وسیعی از پدیده‌های مختلف مورد استفاده قرار داد. از جمله نقشه‌های موضوعی، می‌توان به نقشه‌هایی كه پراكندگی نوع خاصی از داده‌ها را نشان می‌دهند، اشاره نمود.
در این پژوهش، توزیع پراكندگی جغرافیایی انواع مدارك مرتبط با علوم زمین برحسب پارامترهای مختلف را می‌توان به صورت همزمان در كلیه استان‌های كشور یا به تفكیك در هر یك از استان‌ها نمایش داد.

۲- نمودارها
نتایج تجزیه و تحلیل‌های یك سیستم اطلاعات جغرافیایی را می‌توان به نحو مؤثرتری به وسیله گرافیك‌های غیرنقشه‌ای نشان داد. هدف كلی گرافیك، ایجاد رابطه‌ای است كه اطلاعات را به صورت ساده‌تری برای مخاطبان به تصویر بكشد.
اطلاعات كم‍ّی (عددی) كه در بانك اطلاعاتی موجود است را می‌توان به گراف‌های متفاوت و متنوعی تبدیل نمود. از انواع نمودارهای این سیستم می‌توان به نمودارهای میله‌ای و دایره‌ای اشاره كرد. از نمودار میله‌ای برای نمایش اختلافات موجود در یك مشخصه در بین گروه‌های مختلف استفاده می‌شود. این نمودار را می‌توان هم به صورت عمودی و هم افقی رسم نمود. نمودار دایره‌ای، اطلاعات را با تقسیم یك دایره به قطاع‌های مختلف نشان می‌دهد و با این روش، نسبت آن‌ها را به كل مشخص می‌كند. علاوه بر این می‌توان یك قسمت دلخواه را از بقیه قسمت‌ها جداكرد و برجسته نمود.

۳- جداول
تهیه جداول از هر یك از مشخصه‌ها و داده‌های توصیفی، یا جداولی از كلیه اطلاعات توصیفی، از دیگر خروجی‌های یك سیستم اطلاعات جغرافیایی است. همچنین می‌توان با استفاده از تابع جستجو، داده‌هایی خاص را انتخاب و جداول مختلفی را برای نمایش یا تهیه خروجی، ایجاد نمود.

۴- خروجی‌های دیگر
همانگونه كه قبلاً عنوان گردید، دیگر داده‌های خروجی ممكن است به صورت پردازش تصویری و نمایش بر روی نمایشگرهای رنگی نیز ارائه گردند. نوع اخیر خروجی برای كاربرانی كه به صورت روزمره از سیستم استفاده می‌كنند، بسیار مناسب می‌باشد. همچنین اطلاعات در محیط‌های مختلفی همچون دیسك، سی دی، و… هم قابل عرضه می‌باشد.
نمودار خلاصه شده‌ای از فرآیند انجام این طرح كه می‌تواند به عنوان مدلی برای ساماندهی دیگر اطلاعات مكان‌دار موجود در پایگاه‌های مركز، مورد استفاده قرار گیرد

نرم افزار GIS  چند سالی است که در ایران مورد استفاده شرکت ها ، سازمان ها و متخصصین شهرسازی ، برنامه ریزی و طراحی شهری و شهرداری ها قرار گرفته است و متاسفانه این نرم افزار در دانشگاه ها به درستی و کامل آموزش داده نمی شود، در صورتی که اگر شما به این نرم افزار تسلط کافی داشته باشید می توانید به راحتی آینده شغلی خود را تضمین کنید و یا در شغل خود پیشرفت کنید و حتی بعد ازتکمیل دوره این آموزش می توانید به عنوان مدرس مشغول به کار شوید.

ما توضیحات اضافه را برای شما خذف کردیم و فقط به نکات اساسی و پر کاربرد بدون هدر دادن وقت می پردازیم. هدف ما این است که در اجرای پروژه ایده پردازی کنید و به راحتی و بدون مشکل پس از پایان دوره پروژه اجرا کنید و وارد بازار کار شوید.

در واقع GIS یک نرم افزار قدرتمند است با قابلیت های تحلیلی، گرافیکی، نمایشی، پردازش بانک های اطلاعاتی که نقش به سزایی  در بسیاری از زمینه های دانش و فناوری عصر حاضر ایفا می کند.

لیست سرفصل ها
پیش نمایش
۰۰:۳۱:۱۵

نرم افزار GIS چند سالی است که در ایران مورد استفاده شرکت ها ، سازمان ها و متخصصین شهرسازی ، برنامه ریزی و طراحی شهری و شهرداری ها قرار گرفته است و متاسفانه این نرم افزار در دانشگاه ها به درستی و کامل آموزش داده نمی شود، در صورتی که اگر شما به این نرم افزار تسلط کافی داشته باشید می توانید به راحتی آینده شغلی خود را تضمین کنید و یا در شغل خود پیشرفت کنید و حتی بعد ازتکمیل دوره این آموزش می توانید به عنوان مدرس مشغول به کار شوید.

حجم : 43.56 مگابایت

دانلود مستقیم
لیست پخش
# title duration size play
1 پیش نمایش سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS 00:31:15 43.56 مگابایت
2 قسمت اول 00:21:50 32.84 مگابایت
3 قسمت دوم 00:16:08 38.44 مگابایت
4 قسمت سوم 00:25:23 45.39 مگابایت
5 قسمت چهارم 00:31:46 68.77 مگابایت
6 قسمت پنجم 00:30:26 85.12 مگابایت
7 قسمت ششم 00:25:17 59.15 مگابایت
8 قسمت هفتم 00:16:39 29.98 مگابایت
9 فایل ضمیمه-1 - 5.58 مگابایت
رضایتمندی از دوره
میزان رضایت شما از این دوره و مدرس را اعلام کنید
  • میزان رضایت شما از جامعیت این دوره چقدر است؟
  • میزان رضایت شما از فن بیان این مدرس چقدر است؟
  • میزان رضایت شما از کیفیت تصویر این دوره چقدر است؟
  • میزان رضایت شما از کیفیت صوت این دوره چقدر است؟
  • میزان رضایت شما ازکیفیت مفید و مدیریت زمان این دوره چقدر است؟
  • میزان رضایت شما از میزان تسلط مدرس این دوره چقدر است ؟
4.4
درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
0 (0 رای)
ارزیابی دوره
کیفیت تصویر
16
کیفیت صوت
19
فن بیان
18
تسلط مدرس
16
جامعیت
17
استفاده مفید از زمان
18
سورس: فایل کمک آموزشی:



دسته بندی : شبکه
دیدگاه ها
تا کنون هیچ دیدگاهی ارسال نشده است


دیدگاهتان را بنویسید

ایمیل شما منتشر نمی شود

برای دسترسی به این دوره نیاز است بصورت نقدی این دوره را خریداری کنید و این دوره بخشی از دوره های اعضای ویژه نمیباشد

زمان کل دوره : 02:47:29

وضعیت دوره : در حال ثبت نام

سطح آموزش: مقدماتی

شرکت کننده اول باشید

قیمت دوره: 2500 تومان

نام مدرس : کتایون محمدی

ساعت تدریس :
05:34:58
تعداد دوره های این مدرس:
1 دوره

محصولات مرتبط
مشاهده بیشتر

عضویت در خبرنامه داده آموز

برای دریافت اخبار مربوط به آخرین داده آموزهای منتشر شده، ایمیل خود را در کادر زیر وارد کنید.